Bùn vi sinh làm sạch nước thải như thế nào?

 

Bùn vi sinh (hay còn gọi là bùn hoạt tính) là một thành phần không thể thiếu trong khâu xử lý nước thải. Nếu ví hệ thống xử lý nước thải như một công ty lớn thì với những đóng góp của mình, vị trí của bùn hoạt tính chắc chắn phải là trưởng phòng.

Với cấu tạo và thành phần đặc biệt của mình, bùn hoạt tính là một giải pháp rất hữu hiệu, là cánh tay đắc lực hỗ trợ cho hệ thống xử lý nước thải giúp phân hủy các chất độc hại trong nước thải trở nên gần như vô hại cho môi trường, đồng thời làm giảm thiểu đáng kể lượng chất thải trong bể chứa, giải quyết các chất độc hại có trong nguồn nước, giúp làm sạch và giảm thiểu ô nhiễm môi trường.

Ngoài việc là một phương pháp ưu việt, tiện lợi, hiệu quả, mang lại những lợi ích vượt trội, sử dụng bùn hoạt tính còn là phương pháp với chi phí phải bỏ ra ít tốn kém nhất trong số các giải pháp xử lý nước thải phổ biến hiện nay. Chính vì vậy, nhu cầu tìm mua và sử dụng bùn hoạt tính cũng từ đó tăng cao không ngừng.

Bùn vi sinh và vai trò của chúng trong quá trình xử lý nước thải

Bùn vi sinh hoạt tính là tập hợp những vi sinh vật khác nhau được kết dính và có màu nâu. Kích thước của chúng dao động từ 3 µm đến 150 µm. Hợp chất này khá giống với bông và dễ lắng xuống hồ hoặc nơi thả bùn.
Chúng bao gồm các hỗn hợp là những quần thể sinh vật như vi khuẩn, Protozoa, tích trùng, nấm và các loại động vật không xương, động vật bậc cao khác (giun, dòi, bọ). Trong đó, vi khuẩn có tỷ lệ cao hơn và được chia thành 8 nhóm: 

- Alkaligenes – Achromobacter

- Arthrobacter bacillus

- Cytophaga – Flavobacterium

- Pseudomonas – Vibrio và Aeromonas

- Achromobacter

- Pseudomonas

- Enterobacteriaceae

- Hỗn hợp E Coli, Micrococcus

Vi khuẩn là thành phần cấu thành chủ yếu của bùn hoạt tính và là nhóm vi sinh vật quan trọng nhất trong phân hủy các hợp chất hữu cơ. Loại vi khuẩn nào là chủ đạo sẽ được quyết định dựa trên bản chất của hợp chất hữu cơ trong nước thải.

Bùn hoạt tính là biện pháp sinh học hữu hiệu để xử lý nước thải vì nó có khả năng phân hủy tốt những chất hữu cơ như: N, P, BOD và tận dụng trực tiếp những chất này làm dinh dưỡng, giúp làm sạch nước nhanh chóng và hiệu quả.

>>> Xem Thêm: Công ty vận chuyển bùn vi sinh Trí Bảo giá rẻ, nhanh chóng

Nuôi cấy bùn vi sinh

Bùn vi sinh và các biến thể của chúng

Tương ứng với từng môi trường nước thải sẽ có loại bùn vi sinh phù hợp nhằm phát huy tối đa công dụng xử lý nước thải. Theo đó, các dạng bùn vi sinh cơ bản gồm: Bùn hoạt tính hiếu khí, Bùn hoạt tính thiếu khí, Bùn hoạt tính kỵ khí.

Bùn vi sinh hiếu khí

Bùn hoạt tính hiếu khí là tập hợp chủ yếu các vi khuẩn hiếu khí. Trong hệ thống xử lý nước thải, bùn hiếu khí thường được sử dụng cho các mục đích Oxy hóa Cacbon sinh học, Amoni, Nitơ, chất đạm, loại bỏ phú dưỡng… Bùn hiếu khí được áp dụng cho các loại bể như bể Aerotank, MBR,…

➤ Đặc điểm bùn hiếu khí:

- Có màu nâu, hơi sáng màu

- Có dạng lơ lửng, khi bắt đầu lắng có hiện tượng tạo bông.

Bùn vi sinh thiếu khí

➤ Đặc điểm nhận biết:

- Có màu nâu sẫm hơn so với bùn hoạt tính hiếu khí.

- To hơn so với hiếu khí

- Tốc độ lắng của bùn thiếu khí nhanh hơn bùn hiếu khí

Quan sát kỹ bông bùn tại bể vi sinh thiếu khí sẽ thấy bông bùn có các bọt khí nằm bên trong. Sau khi lắng khoảng 30 phút, các bọt khí này lớn dần và kéo các bông bùn nổi lên trên bề mặt bởi chúng có khối lượng nhẹ hơn nước.

Bùn vi sinh kỵ khí

Bùn vi sinh kỵ khí là loại bùn có chứa các vi sinh vật kỵ khí đã tăng sinh khối được đưa vào bể UASB nhằm xử lý các chất thải có nồng độ chất rắn, chất ô nhiễm cao.

➤ Đặc điểm bùn kỵ khí:

- Có màu đen

- Dễ dàng chuyển đổi các chất hữu cơ thành khí Metan để hoàn thiện giai đoạn kỵ khí.

Bùn kỵ khí được chia làm 2 loại khác nhau là bùn kỵ khí lơ lửng (hay kỵ khí tiếp xúc) và bùn hạt (hay bùn kỵ khí dòng chảy ngược UASB).

➥ Bùn hạt có bông bùn to, lắng nhanh. Bùn hạt càng lớn cho thấy vi sinh vật phát triển tốt. 

➥ Bùn kỵ khí lơ lửng: Máy khuấy trộn tạo thành dòng lơ lửng trong bể kỵ khí.

Bùn vi sinh trong xử lý nước thải

Bùn vi sinh và các yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển của chúng

Vai trò của vi sinh vật là vô cùng quan trọng vì bùn sinh hoạt là tập hợp quần thể vi sinh vật hỗ trợ hóa giải các chất hữu cơ cần thiết để làm sạch nguồn nước. Một số các yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển của vi sinh vật trong bun vi sinh có thể kể đến:

➥ Thức ăn: Vi sinh vật càng có cơ hội phát triển, nhanh chóng sinh sôi khi lượng hữu cơ trong bùn càng lớn. Ngược lại, lượng dinh dưỡng kém thì quá trình sẽ nhanh chóng rơi vào giai đoạn tăng trưởng chậm dần và hô hấp nội bào, khiến vi sinh vật nhanh chóng suy yếu.

➥ Thông số BOD, COD: Mỗi loại bùn sẽ có một tỷ lệ thông số BOD hay COD thích hợp riêng khác nhau. Thông số này sẽ được mỗi đơn vị vận hành tính toán và có điều chỉnh cho phù hợp với từng loại.

➥ Tốc độ dòng chảy: Tương tự giống các thông số trên, tốc độ dòng chảy cũng cần được đơn vị xử lý thiết kế phù hợp với từng loại bùn để tạo điều kiện thuận lợi nhất cho vi sinh vật phát triển. Nếu tốc độ dòng chảy quá thấp, quá trình tiếp xúc sẽ bị hạn chế, nhưng nếu tốc độ dòng chảy quá cao sẽ có khả năng làm trôi bùn hoạt tính ra khỏi hệ thống xử lý.

➥ Nhiệt độ: Nhiệt độ trong các bể xử lý cần phải được điều chỉnh phù hợp để các phản ứng hóa học diễn ra thuận lợi, giúp các vi sinh vật có điều kiện phát triển tốt nhất.

➥ Các chất độc: Các chất độc hại tồn tại trong bể nên được hạn chế tối đa, tỷ lệ các chất độc hại quá cao sẽ dễ làm chết các vi sinh vật, khiến quá trình xử lý nước thải trở nên kém hiệu quả.

>>> Xem thêm: Mua bùn vi sinh giá rẻ tại TPHCM

\
Bùn vi sinh phát triển tốt cần nhiều yếu tốt kết hợp

Sự cố bùn vi sinh thường mắc phải và cách khắc phục

Trên thực tế, trong quá trình sử dụng sẽ gặp không ít các sự cố bùn vi sinh xảy ra và cần có biện pháp xử lý hợp lý kịp thời. Một số các sự cố có thể kể đến như:

➥ Bùn nổi nhiều trên bể hiếu khí

Bùn nổi nhiều trên bề hiếu khí xảy ra do nồng độ carbon quá cao. Lượng oxy trong bể ít đi và không đủ để cung cấp cho bùn.

Để khắc phục hiện tượng này, chỉ cần ngừng cấp nước thải hoặc giảm lượng nước thải vào. Sau đó tăng lượng khí oxy trong bể lên và nâng độ pH từ 8.5 đến 9 là phù hợp. 

Bùn nổi trong bể hiếu khí có thể dẫn đến hiệu quả của quá trình xử lý nước thải giảm. Do vậy, cần tách bùn hợp lý và tăng tính tiếp xúc giữa bùn và nước thải.

➥ Bùn vi sinh nổi bọt trong hệ thống xử lý nước thải

Khi bùn nổi quá nhiều bọt trong hệ thống xử lý nước thải cần lắp phễu phân phối bùn trong bể. Như vậy lượng bùn sẽ được phân phối đều hơn. Ngoài ra, có thể tăng lượng bùn để quá trình tuần hoàn diễn ra dễ dàng hơn. 

➥ Bọt màu trắng, màu đen, có bùn trên bề mặt các bọt nổi

Sau khi thấy bọt trắng xuất hiện quá nhiều và số lượng ngày càng gia tăng, cần chú ý lượng vi sinh vật trong bể. Khi vi sinh vật chết, chúng sẽ phân hủy thành màu đen và bám lên lớp bọt trắng nổi trên bề mặt của bể.

Cách khắc phục như sau: Ngừng sục khí và bơm nước thải ra khỏi bể. Tiếp tục tiến hành bơm lượng nước sạch vào để rút lượng nước thải ra bên ngoài, cứu lấy những vi sinh vật còn sót lại. Sau đó có thể sử dụng thêm một số sản phẩm như chế phẩm vi sinh để tạo điều kiện cho bùn hoạt tính phát triển trở lại.

➥ Bùn vi sinh nổi bọt trắng

Bùn hoạt tính nổi nhiều bọt trắng, lượng bọt to và nổi càng ngày càng nhiều, dần dần sẽ lấp đầy bề mặt của bể.

Đầu tiên, cần kiểm tra nguồn nước đầu vào. Ở giai đoạn đầu nuôi cấy bùn vi sinh, lưu lượng nước thải sẽ bị quá tải. Chính vì vậy, hãy giảm lưu lượng bơm vào. Ngoài ra, trong trường hợp lượng bùn trong bể quá thấp, cần tăng lượng bùn lên để lấp đầy. Bên cạnh đó, có thể kiểm tra các nồng độ trong bể vệ sinh.

Cách kiểm tra được thực hiện bằng cách đo chỉ số SV30. Sau đó kiểm tra 2 chỉ số là nồng độ pH và DO. Trong trường hợp chỉ số SV30 quá thấp hãy bổ sung thêm lượng vi sinh hoặc các chế phẩm sinh học. Nếu lượng SV30 bình thường chỉ cần tiếp tục đo nồng độ pH để điều chỉnh cho hợp lý.

➥ Bùn lắng chậm, bùn mịn, nước thải và xuất hiện màu vàng

Khi trên mặt bể xuất hiện bùn nổi màu vàng và lắng quá chậm, cần lưu ý đến lượng thức ăn và chất hữu cơ trong bể. Nồng độ này có thể thấp nên bùn vi sinh đã bị mất hoạt tính. 

Cách khắc phục là tăng lượng thức ăn bằng cách tăng lượng nước thải xử lý sau đó bổ sung thêm các loại men vi sinh hoặc các chế phẩm sinh học để bùn hoạt tính phát triển tiếp tục.

Sự cố bùn vi sinh nổi bọt trắng

Cách bùn vi sinh hoạt động trong quá trình xử lý nước thải

Quy trình xử lý nước thải bắt đầu diễn ra khi các máy thổi khí hoạt động làm việc liên tục trong bể chứa bùn hoạt tính và nước thải để cung cấp không khí cùng các điều kiện cần thiết cho sinh khối sinh học phát triển liên tục và hấp thụ đồng hóa các chất có trong nước. Ở các điều kiện thuận lợi như độ PH, nhiệt độ phù hợp, chúng biến các chất thải trong nguồn nước thành thức ăn để sinh khối sinh học được sinh sản, nhân bản, phân đôi tế bào nhằm tiêu hóa nhanh chất thải trong nước.

Nước thải sinh hoạt khi đưa vào hệ thống xử lý nước thải cần đảm bảo các yêu cầu sau:

> Độ pH trong khoảng 6.5 – 8.5

> Nhiệt độ duy trì ở 10 – 40 độ C

> Nồng độ oxy hòa tan DO ở 2 – 4 mg/l

> Tổng hàm lượng muối hòa tan (TDS) không cao hơn 15 g/l

> Chỉ tiêu BOD5 không được quá 500 mg/l

> Tổng chất rắn không hơn 150 mg/l

> Không chứa các chất hoạt động trên bề mặt như dầu mỡ, xà phòng, các chất tẩy rửa và các chất độc hại gây ảnh hưởng đến khả năng xử lý vi sinh vật.

> Xem xét cung cấp chất dinh dưỡng cho vi sinh vật theo tỉ lệ: BOD5:N:P = 100:5:1.

Mong rằng những thông tin chúng tôi cung cấp trên đây sẽ có ích giúp hỗ trợ các bạn trong việc nuôi cấy và chăm sóc bùn vi sinh. Nếu có bất kỳ thắc mắc nào cần hỗ trợ, đừng ngần ngại hãy liên hệ ngay số hotline: 090 220 8925, tổng đài tư vấn hoạt động 24/7 của chúng tôi sẽ luôn có mặt để giải đáp các thắc mắc của quý khách.

Tags: Bùn vi sinh, bun vi sinh, bùn vi sinh hoạt tính, sự cố bùn vi sinh, các dạng bùn vi sinh, bùn vi sinh nổi bọt trắng, Bùn vi sinh hoạt tính kỵ khí, Quy trình xử lý nước thải